B2B sitesi arıyorsanız bilmeniz gereken ilk ayrım şudur: B2B siteleri nasıl çalışır sorusunun cevabı, platformun sunduğu ilan, teklif ve ödeme araçları ile tedarikçinin kimliği, ürün şartnamesi ve teslim koşulları ayrı konulardır. Bir profilin varlığı, rozeti veya ilan sayısı ödeme ve teslim güvencesi anlamına gelmez. Bu yazı, iki işlev örneği üzerinden platform katmanını, ülke ve iş ortağı için ayrı kontrol katmanını ve yazılı teklife geçmeden önce bakılacak listeyi açıklar.
B2B siteleri nasıl çalışır: platform ne yapar, ne yapmaz?
B2B platformu, işletmelerin ürün veya hizmet ilanlarını yayımladığı, alıcıların teklif istediği ve tarafların mesajlaştığı çevrim içi pazardır. ITA Trade.gov, çevrimiçi satışın B2B ve B2C kanallarını kapsadığını belirtir ve pazar seçimi ile iş ortağı değerlendirmesini ayrı başlıklar olarak ele alır. Bu ayrım pratikte önemlidir: platformun arama, kategori, teklif talebi ve bazı durumlarda ödeme aracı sunması, satıcının üretim kapasitesini, ürün uygunluğunu veya teslim performansını doğruladığı anlamına gelmez.
Bu nedenle incelemeyi iki katmanda yapın. Birinci katman platform işlevidir: ilan yapısı, teklif sorgusu, işletme profili alanı, platform içi ödeme seçeneği ve uyuşmazlık başvuru kapsamı. İkinci katman işlem gerçekleridir: tedarikçinin yasal kimliği, örnek ürün ve teknik şartname, fiyatın kapsamı, teslim yeri ve süresi, ödeme yöntemi, iade ve kusur süreci. Birinci katman karşılaştırılabilir, ikinci katman her tedarikçi ve sipariş için yeniden yazılır.
B2B siteleri nasıl çalışır: İki işlev örneği
Aşağıdaki iki örnek, farklı coğrafya, ücret, kayıt ve alıcı profili sunduğu varsayılmadan, yalnız resmî sayfalarında yazan işlevler için verilmiştir. Biri diğerine üstün olduğu için değil, B2B işlevlerinin nasıl farklılaşabildiğini göstermek için okuyun.
Alibaba.com tarafında görünen işlev
Alibaba.com resmî tanıtım sayfası, üretici, toptancı ve dağıtıcıların alıcılarla buluştuğu bir B2B platformu olduğunu belirtir. Bu ifade, platformun tarafları bir araya getiren ilan ve eşleşme işlevine işaret eder. Ticaret hacmi veya sıralama gibi büyüklük iddialarını esas almayın; kararınızı tedarikçi bazında toplanan belgelere dayandırın.
Amazon Business tarafında görünen işlev
Amazon Business resmî ABD satıcı sayfası; kurumsal fiyat, çoklu adet teklifleri, teklif talepleri ve işletme profili gibi B2B özelliklerini açıklar. Bu işlevler, işletme alıcısına yönelik fiyatlama ve teklif akışını düzenler. ABD kurumsal fiyat, sertifika veya vergi muafiyeti gibi işlevler Türkiye'deki bir satıcıya otomatik hak sağlamaz; her pazar yerinin ülke, kayıt ve uygunluk koşullarının güncel sayfadan ayrı incelenmesi gerekir. Pazar yeri kurulumu ve dijital satış stratejisi için e-ticaret danışmanlığı sayfamıza göz atabilirsiniz.
Platform ve tedarikçi kontrollerini ayırın
Karışıklığın kaynağı, platform bilgisi ile tedarikçi bilgisini aynı güven düzeyinde okumaktır. Platform sayfasındaki açıklama, kategori düzeni veya mesajlaşma aracı platform katmanıdır. Tedarikçinin vergi kimliği, adresi, yetkilisi, referansları, numunesi ve yazılı teklifi ise işlem katmanıdır. Platform katmanı iyi tasarlanmış olsa bile işlem katmanı ayrıca belgelenmemişse siparişe geçmeyin.
Teklif toplamadan önce bakılacak boyutlar
Karşılaştırma yaparken platformları puanlamak yerine işlev kapsamını yazın. Aşağıdaki tablo, bir B2B sitesini incelerken hangi soruların platform sayfasında aranacağını gösterir. İncelenmeyen platformlara işlev puanı atanmamıştır.
| Boyut | Platform sayfasında ne aranır | Neden ayrı bakılır |
|---|---|---|
| İlan ve teklif sorgusu | İlan detayı, adet aralığı, teklif talebi akışı | Teklif isteme biçimi, fiyat ve teslim taahhüdü değildir |
| Platform ödemesi | Ödemenin platform içinden mi dışından mı geçtiği | Aracı ekranı, banka veya vade koşullarını değiştirmez |
| Hedef pazar | Satıcı ve alıcı sayfalarının ülke ve dil kapsamı | ABD işlevi başka ülkede aynen geçerli olmayabilir |
| Satıcı doğrulama | Doğrulamanın kapsamı ve tarihi | Profil alanı, üretim ve mali kapasite incelemesi değildir |
| Uyuşmazlık kapsamı | Başvuru koşulu, süresi ve istisnaları | Kapsam dışı kalan teslim ve iade kalemleri ayrıca yazılmalıdır |
Ülke, iş ortağı ve işlem kontrolü
Trade.gov, ülke ve pazar koşullarını, iş ortağı geçmişini ve alım-satım risklerini ayrı due diligence başlıkları olarak ele alır. Bu üçlüyü tek bir arama veya tek bir belgeyle kapatmayın. Ülke tarafında gümrük, vergi, yaptırım ve ürün mevzuatı; iş ortağı tarafında kimlik ve geçmiş; işlem tarafında ise teslim, ödeme ve iade koşulları bağımsız incelenir. Ülke hukuku, yaptırım ve vergi konuları ayrı uzmanlık değerlendirmesine tabidir.
- Ülke ve pazar: hedef ülkenin ithalat kuralı, belge dili, gümrük ve vergi uygulaması için güncel resmî kaynağa bakın.
- İş ortağı: yasal unvan, adres, yetkili kişi, faaliyet süresi ve bağımsız referansları yazıyla isteyin.
- Ürün: teknik şartname, numune koşulu, test ve kabul ölçütünü siparişten önce netleştirin.
- İşlem: teslim yeri ve süresi, ödeme yöntemi, vade, iade ve kusurlu ürün sürecini tek teklifte toplayın.
Yazılı teklife geçerken uygulanacak sıra
- İhtiyacı ölçülebilir yazın: ürün kodu, adet aralığı, hedef teslim yeri ve kabul ölçütü.
- Platform işlevini not edin: teklif talebi, işletme profili ve ödeme akışı hangi kapsamda sunuluyor.
- Tedarikçi kimliğini isteyin: fatura unvanı, yetkili, iletişim kanalı ve referanslanabilir kayıt.
- Numune ve şartnameyi eşleştirin: gelen numune ile teknik çizim veya şartname satır satır karşılaştırılmalıdır.
- Teklifi tek belgede toplayın: fiyat kapsamı, teslim, ödeme, iade ve uyuşmazlık maddeleri aynı metinde yer almalıdır.
- Ülke koşulunu kapatın: gümrük, vergi ve ürün mevzuatı için ilgili ülkenin güncel resmî kaynağına ayrıca bakın.
Bu sırada ilerlerken hesaplanan ücret, taksit, gümrük tutarı veya teslim günü gibi güncel sayılar bu yazıda verilmemektedir. Sayılar ülke, ürün ve döneme göre değiştiği için teklif ve taşıyıcı belgelerindeki güncel satırlar esas alınmalıdır. Bir satıcı güncel yazılı belge vermekten kaçınıyorsa alternatif tedarikçiyle aynı şartname üzerinden devam edin.
Karar verirken kaçınılacak varsayımlar
- Pazar yeri profili veya rozet, kimlik ve kapasite kanıtı yerine konmamalıdır.
- İlan fotoğrafı, numune ve şartname yerine geçmez.
- Platform mesajlaşması, yazılı teslim ve ödeme metni yerine geçmez.
- Başka ülkedeki kurumsal fiyat veya vergi işlevi, sizin işleminize aynen uygulanır varsayılmamalıdır.
- Sözlü teslim tarihi, taşıma ve gümrük süresi eklenmeden planlanmamalıdır.
Kaynaklar
Bu yazıda yalnız aşağıda bağlantısı verilen resmî sayfalardaki kapsam kullanılmıştır: US International Trade Administration — eCommerce, US International Trade Administration — Perform due diligence, Amazon — Amazon Business seller programme (US), Alibaba.com — Official about page.
